Strona główna serwisu

Programy te jako jedyne są obowiązkowe dla wszystkich krajów członkowskich i pełnią kluczową rolę w realizacji planów ochrony przyrody. Mają one za zadanie pomóc we wdrażaniu europejskiej sieci ekologicznej NATURA 2000, której wprowadzenie wymuszają na państwach Wspólnoty Dyrektywa Siedliskowa (92/43/WE) i Dyrektywa Ptasia (79/409/WE) Unii Europejskiej.

Jak wygląda budowa programu rolnośrodowiskowego?

Składa się z czterech podprogramów:

  • I - ochrona różnorodności biologicznej obszarów wiejskich
  • II - ochrona środowiska przyrodniczego i krajobrazu
  • III - rolnictwo ekologiczne
  • IV - ochrona zasobów genetycznych w rolnictwie

Każdy z podprogramów składa się z różnych pakietów działań:

  • niepłatnych - podstawowych
    płatnych - wykraczających poza zwykłą dobrą praktykę rolniczą
  • pakiety płatne dzielą się na:
  • - obowiązkowe działania systemowe
    - działania dobrowolne, tzw. działania środowiskowe

Gdzie będzie realizowany podprogram?

  • I - na obszarach o wysokich walorach przyrodniczych /obszary przyrodniczo wrażliwe/. Na wyznaczonym terenie zachowanie bioróżnorodności zależeć będzie od kontynuacji tradycyjnych form użytkowania rolniczego. W skład tych obszarów wejdą: obszary chronione wraz z otulinami. Wstępnie oblicza się, że tereny te obejmą ok. 10% powierzchni kraju.
  • II - na terenie całego kraju, z wydzieleniem regionów w każdym z obszarów problemowych. W ramach podprogramu przewiduje się działania zachowujące i przywracające walory przyrodnicze, ochronę genetyczną roślin uprawnych i ras zwierząt gospodarskich, kształtowanie struktury krajobrazu, przeciwdziałanie erozji i obniżaniu retencji wodnej etc.
  • III - na terenie całego kraju bez ograniczeń przestrzennych
  • IV -na terenie całego kraju bez ograniczeń przestrzennych

Co to jest pakiet podstawowy?
(tzw. minimum rolnośrodowiskowe)

  • stanowi szereg działań stosowanych w całym gospodarstwie
  • obejmuje zwykłą praktykę rolniczą
  • ma obejmować swym zakresem stosowanie się do obowiązującego prawa w zakresie ochrony środowiska
    i ochrony przyrody

Jakie są zalecenia minimum rolnośrodowiskowego?

  • właściwe stosowanie nawozów organicznych i mineralnych
  • bezpieczne dla środowiska przechowywanie odchodów zwierząt gospodarskich
  • przestrzeganie zakazów obowiązujących podczas stosowania środków ochrony roślin
  • zakaz wypalania traw
  • zakaz emisji ścieków bytowych i płynnych nawozów organicznych do zbiorników otwartych i wód płynących
  • utrzymanie czystości i porządku w gospodarstwie

Co to jest pakiet systemowy?

  • ma na celu wdrożenie zrównoważonego gospodarowania na terenach wiejskich
  • ma integrować produkcję rolniczą z ochroną środowiska
  • objęte nim jest całe gospodarstwo wraz z kierunkiem i poziomem produkcji rolniczej
  • podstawą pakietu jest ograniczenie zanieczyszczeń obszarowych wywoływanych składnikami biogennymi
  • obejmuje działania rolnicze wykraczające poza minimum rolnośrodowiskowe

Jakie działania obejmuje pakiet systemowy?

  • opracowanie planu nawozowego na podstawie badania gleb na składniki nawozowe
  • stosowanie insektycydów i herbicydów selektywnych i małotoksycznych
  • zachowanie istniejącej struktury użytków ekologicznych
  • zachowanie tradycyjnych metod gospodarowania, o ile przyczyniają się do ochrony zagrożonych zasobów przyrody
  • zachowanie, bądź utworzenie 1 m miedzy bez stosowania środków chemicznych między polem ornym a terenami zadrzewionymi oraz na granicy ze zbiornikami wodnymi
  • prowadzenie rachunkowości i dokumentacji praktyk agrotechnicznych

Co to są pakiety przyrodnicze?

  • mają na celu zachowanie siedlisk przyrodniczo cennych, które znajdują się na terenie gospodarstwa
  • ograniczają się do obszaru występowania siedlisk priorytetowych
  • mają utrzymać siedliska o wysokich walorach przyrodniczych ukształtowanych w wyniku działalności rolniczej oraz nie użytkowanych rolniczo, które tworzą ostoje zagrożonych gatunków zasiedlających obszary rolnicze
  • mają za zadanie kontynuować praktyki rolnicze, które warunkują zachowanie różnorodności biologicznej

Jakie działania obejmuje pakiet przyrodniczy?

  • zakaz odłogowania, bądź zbytniej ekstensyfikacji
  • zakaz, bądź ograniczenie stosowania praktyk, takich jak przeorywanie, wałowanie, budowa nowych systemów melioracyjnych, stosowanie nawozów sztucznych, wapnowanie
  • selektywna kontrola chwastów
  • obsada zwierząt do 1,0 SD na ha
  • unikanie nadmiernego i niedostatecznego wypasu
  • terminy koszenia i wypasów dostosowane do wymogu chronionych gatunków roślin i zwierząt
  • powstrzymanie inwazji roślinności wysokiej na siedliskach łąkowych

Co to jest pakiet środowiskowy?

  • obejmuje listę działań przyczyniających się do poprawy struktury krajobrazu pozbawionej użytków środowiskowych (oczka wodne, zadrzewienia, miedze)
  • ma zachować wartości kulturowe obszarów wiejskich (tradycyjna struktura użytków rolnych)
  • obejmuje działania takie jak: renaturalizacja przekształconych łąk uprawnych, ochrona gleb i wód, tworzenie terenów otwartych, tworzenie stref buforowych, zachowanie tradycyjnych sadów

Co stanowi cel pakietu?

  • wprowadzenie ograniczeń w odniesieniu do zasad stosowania środków produkcji mając na celu maksymalne wykorzystanie naturalnego potencjału produkcyjnego agrocenoz
  • rozwój rolnictwa przyjaznego dla środowiska z wykorzystaniem lokalnych odmian i ras w celu ochrony zasobów genetycznych
    w rolnictwie
  • rozwój rolnictwa ekologicznego lub integrowanych metod gospodarowania
  • ograniczenie negatywnych skutków dla środowiska wynikających z procesu produkcyjnego
  • kontynuacja ekstensywnych metod produkcji, zwłaszcza ekstensywnego chowu zwierząt z utrzymaniem wypasów na użytkach zielonych
  • aktywna ochrona siedlisk i gatunków chronionych związanych z obszarami rolnymi
  • upowszechnianie długofalowego planowania działań na rzecz ochrony środowiska i różnorodności biologicznej
    w gospodarstwach rolnych
  • dbałość o walory przyrodnicze, estetyczne i kulturowe
    w obrębie gospodarstwa

Jakie zasady obowiązują przyszłych uczestników programu?

  • zasada dobrowolności
  • zasada określenia poziomu referencyjnego /spełnienie tzw. poziomu odniesienia/
  • zasada całościowego podejścia /jeżeli program dotyczy tylko części gospodarstwa to należy stosować podstawowe dobre praktyki rolnicze w całym gospodarstwie/
  • zasada korzystania z wiedzy i usług doradczych (stworzenie przy udziale ekspertów planów rolnośrodowiskowych dla gospodarstwa)

Kto może uczestniczyć w programie?

  • rolnicy (osoby fizyczne i prawne, np. spółdzielnie lub zrzeszenia prywatnych właścicieli gruntów rolnych
  • wieloletni dzierżawcy gruntów rolnych (właściciel musi wyrazić zgodę na piśmie)
  • gospodarstwa posiadające co najmniej 3 ha (w przypadku gospodarstw ekologicznych 1 ha)
  • rolnicy utrzymujący się wyłącznie z pracy na roli, jak i rolnicy czerpiący dodatkowe dochody z innego stosunku pracy
  • możliwe jest także składanie wniosków grupowych ze względu na duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych (minimum
    5 rolników)

Za jakie działania można uzyskać dopłatę
i w jaki sposób obliczane są płatności?

  • uczestnicy programów uzyskują dopłatę przeliczaną na powierzchnię hektarów użytków rolnych lub na metry gdy dopłata dotyczy struktur liniowych np. zadrzewień
  • płatności mogą uwzględniać utracony dochód netto w wyniku przestawienia gospodarki na ekstensywne metody produkcji rolniczej
  • dopłaty obowiązują także za dodatkowo poniesione koszty nie wynikające z normalnej produkcji rolniczej
  • za przywrócenie rolnictwa na gruntach odłogowanych ze względów ekonomicznych
  • za przywracanie zanikających tradycyjnych praktyk rolniczych
  • nie stosuje się podwójnego finansowania za te same czynności w odniesieniu do tej samej powierzchni
  • uwzględniane przy tytułach płatności mają być te działania, które wykraczają poza podstawowe dobre praktyki rolnicze

Jak finansowany jest program?

  • koszty wdrażania programów są współfianansowane przez budżet Funduszu EAGGF wg zasady, że na obszarach zaliczonych do celu 1 (obszar celu 1 charakteryzuje się tym, że wartość ich produktu krajowego brutto jest niższa od 75% wartości tego wskaźnika dla krajów członkowskich) udział środków unijnych wynosi 75%, a na obszarach zaliczonych do celu 2 i 3 – 50%. Polska ze względu na niski dochód narodowy brutto objęta będzie celem 1, jednakże budżet państwa będzie musiał partycypować w kosztach wdrażania programu.
  • Rozporządzenie Rady 1257/1999 określa górny limit i zasady obliczania dopłat. Maksymalne kwoty płatności w przeliczeniu na 1 ha:
  • - dla jednorocznych upraw wynoszą 600 EUR (2400 PLN)
    - dla wyspecjalizowanych wieloletnich upraw wynoszą 900 EUR (3 600 PLN)
    - dla innych upraw – 450 EUR (1000 PLN)

  • w uzasadnionych przypadkach można podnieść wysokość płatności o kwotę, która maksymalnie może stanowić 20% sumy wyliczonych utraconych dochodów i poniesionych kosztów
  • postawą wypłacenia płatności jest pozytywny wynik kontroli gospodarstwa oraz terminowo złożony wniosek o płatność
    w odpowiednim oddziale agencji płatniczej

Do kogo po pomoc?

  • agencji płatniczej pracującej na rzecz ministerstwa rolnictwa, ich służb kontrolnych i monitorujących efekty środowiskowe wdrażania programów
  • służb doradczych państwowych i prywatnych
  • organizacji niezależnych o profilu przyrodniczym wspomagających służby doradcze

 


Szanse polskiej wsi w Unii Europejskiej


Co to jest Wspólna Polityka Rolna?


Jak Polska przygotowuje się do wdrożenia WPR?


Co słychać w radiu? Audycje w plikach MP3


Co się udało w Polsce
i w Unii Europejskiej?


Do kogo po radę?
Adresy kontaktowe


Jakie opinie prezentują autorzy serwisu?